Pierwszy dzień XII Kongresu Kultury Regionów, 20 października, przyniósł głębokie refleksje nad współczesnym odbiorem dziedzictwa i sztuką wzajemnego słuchania. Wydarzenie zainagurowane zostało tradycyjnie na dziedzińcu Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ.
Uczestników powitał przejmujący sygnał trombity, na której zagrał multiinstrumentalista
Józef Broda. Następnie, wprowadzając w myśl przewodnią tegorocznej edycji, koordynator programowa Kongresu
Małgorzata Broda zwróciła uwagę na kluczową rolę uważnego słuchania drugiego człowieka. Po wprowadzeniu w tematykę wydarzenia, uroczystego otwarcia Kongresu dokonał dyrektor MCK SOKÓŁ,
Andrzej Zarych. Tę część spotkania uświetniły: występ
Artura Majerczaka, który za pomocą tradycyjnych instrumentów przywołał niesamowite dźwięki natury oraz popis mistrza
Władysława Obrzuta i jego uczniów heligonistów. To właśnie brzmienie heligonek poprowadziło uczestników z dziedzińca wprost do sali im. Lucjana Lipińskiego.
Dalsza część programu odbyła się w sali widowiskowej, gdzie po odtworzeniu nagrania tekstu ideowego Kongresu głos zabrali przedstawiciele władz samorządowych, wojewódzkich i świata nauki. Byli to:
Dariusz Gawęda – wicedyrektor Departamentu Kultury i Dziedzictwa Narodowego UMWM odczytujący list Iwony Gibas z Zarządu Województwa Małopolskiego;
Urszula Sroka – dyrektor delegatury Urzędu Wojewódzkiego w Nowym Sączu; dr hab. inż
. Józef Ciuła – rektor Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu. Na koniec odczytany został również fragment listu skierowanego do uczestników przez poseł Barbarę Bartuś.
Szczególnym i pełnym wzruszeń punktem programu była etiuda artystyczna „Szczeliny ciszy”. Oddany w niej został hołd wybitnym postaciom, które gościły w poprzednich edycjach Kongresu, a których nie ma już wśród nas. Archiwalne wypowiedzi Andrzeja Wajdy, prof. dra hab. Franciszka Ziejki, ks. prof. Michała Drożdża, prof. Jerzego Vetulaniego, prof. dra hab. Jerzego Bartmińskiego oraz piosenka Joanny Słowińskiej przeplatały się z poruszającymi i żywymi improwizacjami muzycznymi oraz poetyckimi
Józefa Brody i
Krzysztofa Trebuni-Tutki.
Wieczór w Małopolskim Centrum Kultury SOKÓŁ zwieńczyło widowisko muzyczno-wizualne
„Memofonia – Uwaga – Wasula”. W tym autorskim projekcie zaprezentowane zostały ożywione w formie video-artu archiwalne fotografie Maksyma Wasuli – wiejskiego fotografa ze Zdyni na Łemkowszczyźnie. Portrety mieszkańców i sceny z ich codziennego życia z lat 50.–80. XX wieku zyskały unikalną oprawę dzięki improwizowanej muzyce na żywo w wykonaniu
Reginy Pazdur,
Macieja Kudłacika oraz
Nikodema Kudłacika z Fundacji „Memo”.
Dzień zakończył się wspólnym spotkaniem integracyjnym pod hasłem „Zestrojenie” w Karczmie Nad Potokiem w Rytrze.
